Napęd quattro w Audi: od pierwszego coupé do aut elektrycznych

Białe rajdowe Audi quattro w tumanie kurzu na szutrowym zakręcie

Oglądasz ogłoszenie, w którym przy nazwie modelu stoi słowo quattro, i zastanawiasz się, co dokładnie ono znaczy. Napis pojawia się w ofercie Audi od ponad czterech dekad: przy coupé z początku lat 80., przy limuzynach, kombi, SUV-ach i autach elektrycznych. Poniżej porządkujemy, skąd wziął się ten napęd, jak trafiał do kolejnych modeli i w których przypadkach go nie ma. Opieramy się na danych z naszego katalogu modeli.

Skąd wziął się pomysł na quattro

Napęd opracowano z inicjatywy inżyniera Jörga Bensingera. W 1977 r. zgłosił on pomysł po testach terenowego Volkswagena Iltis, które odbyły się na śniegu. Punktem wyjścia był więc samochód terenowy, a pierwszym modelem z nowym napędem zostało coupé.

Audi quattro z 1980 r. – punkt wyjścia

Samochód o nazwie po prostu Audi quattro pokazano 3 marca 1980 r. na salonie w Genewie. Było to coupé z turbosprężarką, silnikiem z przodu i stałym napędem na cztery koła. To od niego wzięła się nazwa napędu. Do 1991 r. zbudowano 11 452 egzemplarze, a auto w dużej części składano ręcznie na osobnej linii w Ingolstadt. Bazą było Audi Coupé B2, a poszerzone nadkola zaprojektował Martin Smith.

Podstawowa wersja miała 200 KM (147 kW), a od 1989 r. dostępna była odmiana 20V o mocy 220 KM (162 kW). Rok 1987 przyniósł zmianę w centralnym mechanizmie różnicowym: ręczną blokadę zastąpił Torsen. Pełne dane techniczne i wszystkie wersje znajdziesz na stronie modelu Audi quattro.

Rajdy i quattro GmbH

W rajdowych mistrzostwach świata napęd dał Audi tytuły producentów w 1982 i 1984 r. oraz tytuły kierowców: w 1983 r. wywalczył go Hannu Mikkola, a w 1984 r. Stig Blomqvist. W 1984 r. pojawiło się skrócone Sport quattro, a jego wyczynową odmianą było S1 z Grupy B. Wersja homologacyjna miała 306 KM (225 kW), powstało jej 220 egzemplarzy w latach 1984-1985, miała rozstaw osi krótszy o 320 mm i panele z kevlaru. Rekord wyścigu górskiego Pikes Peak ustanowiła w 1985 r. Michèle Mouton, jako pierwsza kobieta. W 1986 r. Audi wycofało się z rajdów.

W październiku 1983 r. powstała spółka quattro GmbH. W 2016 r. przemianowano ją na Audi Sport GmbH; ma siedzibę w Neckarsulm i odpowiada za modele R8 i RS. Słowo quattro trafiło też do nazwy wyścigowego R18 e-tron quattro, które w 2012 r. jako pierwsza hybryda wygrało Le Mans. Więcej wątków z dziejów marki zebraliśmy na stronie historia Audi.

Quattro w modelach seryjnych

Już w 1983 r. napęd trafił do zwykłego sedana. W Audi 80 B2 był dostępny od 1983 r.; technicznie była to konstrukcja Ur-quattro bez turbosprężarki, w nadwoziu sedana. W Audi 100 C3 wersje quattro oferowano od listopada 1984 r. Słynną reklamę, w której Audi 100 CS quattro wjeżdża na skocznię narciarską, nakręcono w Finlandii w 1985 r.

Szczególny przypadek to Audi V8, produkowane od października 1988 do listopada 1993 r.: napęd quattro był w nim jedynym dostępnym, a model był pierwszym Audi łączącym quattro z automatyczną skrzynią biegów. Wersja V8 3.6 miała 250 KM (184 kW), a V8 4.2 – 280 KM (206 kW). Z kolei najmocniejsze Audi 200 C3, czyli 200 quattro 20V z marca 1989 r., miało pięciocylindrowy silnik turbo o mocy 220 KM.

Rodziny modeli, w których quattro jest regułą albo opcją

Nie w każdej generacji napęd występuje tak samo. W Audi A8 D5 wszystkie wersje mają quattro i ośmiobiegowy automat, a w całej rodzinie Audi Q7 napęd quattro jest w standardzie. Od 1999 r. kombi A6 Avant jest bazą odmian allroad quattro; więcej o tej rodzinie znajdziesz na stronie Audi A6.

W innych modelach quattro dotyczy części wersji. W tabeli generacji A1 8X napęd występuje w 2 z 8 wersji, a w A3 8P w 5 z 8. W Audi TT pierwsza generacja 8N miała napęd quattro ze sprzęgłem Haldex, standardowy w odmianie 225 KM, a TT RS z 2016 r. dysponował silnikiem 2.5 TFSI o mocy 400 KM, wyłącznie z quattro i skrzynią S tronic. W Audi R8 obie generacje dzieliły technikę z Lamborghini, a samochody powstawały w ręcznej manufakturze Audi Sport.

Torsen i podział momentu

Dane z katalogu wspominają kilka rozwiązań. Q5 8R oraz Q7 4L mają quattro dzielące moment 40:60 między osie, a w Q5 pracuje przy tym dyferencjał Torsen. RS 4 w generacji B7 z wolnossącym V8 4.2 FSI (420 KM) miał asymetryczny dyferencjał Torsen 40:60.

Modele bez quattro

Napisu quattro nie znajdziesz w każdym Audi. Audi A2 było pierwszym modelem marki od lat 70. bez opcji napędu quattro. Audi Cabriolet z generacji 8G (B4) oferowano wyłącznie z napędem na przód: przez konstrukcję schowka dachu i miejsce zbiornika paliwa nie dało się zamontować tylnej osi quattro. W naszych tabelach wersji quattro nie mają też Audi A1 GB, Audi 80 B1 ani Audi 100 C2.

Quattro w autach elektrycznych

Nazwa przeszła także do elektryków. Zapowiedział je koncept e-tron quattro z IAA 2015, a z niego wywodzi się rodzina e-tron i Q8 e-tron; w generacji GE z lat 2018-2025 wszystkie 6 wersji z tabeli ma napęd quattro. W Audi e-tron GT za napęd obu osi odpowiadają dwa synchroniczne silniki z magnesami trwałymi. Q4 e-tron F4 ma quattro w 3 z 6 wersji, więc przy tym modelu sprawdź dokładnie, którą odmianę oglądasz.

Najczęściej zadawane pytania

Skąd pochodzi nazwa quattro?

Z modelu Audi quattro pokazanego w 1980 r. w Genewie. Było to pierwsze auto, które łączyło silnik z przodu, stały napęd na cztery koła i turbosprężarkę, i od niego wzięła się nazwa napędu.

Czy każde Audi ma napęd quattro?

Nie. Audi A2 i Cabriolet 8G nie miały wersji z quattro, a w wielu generacjach napęd występuje tylko w części wersji, np. w 2 z 8 wersji A1 8X. Przy konkretnym egzemplarzu sprawdź wersję w opisie auta.

Czy elektryczne Audi mają quattro?

Według naszych tabel generacji e-tron i Q8 e-tron z lat 2018-2025 mają je we wszystkich 6 wersjach, a Q4 e-tron w 3 z 6. W e-tron GT obie osie napędzają dwa silniki.

Gdzie sprawdzić, czy dana generacja ma quattro?

Na stronie generacji w naszym katalogu modeli jest tabela wersji napędowych. Jeżeli kupujesz konkretny egzemplarz, dane dotyczące napędu potwierdź u sprzedawcy albo w dokumentacji samochodu.

Jeśli jeździsz Audi z napisem quattro albo właśnie takie wybierasz, możesz przygotować zestawienie ofert OC i AC: wystarczy numer rejestracyjny i PESEL właściciela w formularzu wyceny. Porównanie nic nie kosztuje, a polisę wybierasz sam. Wolisz rozmowę? Nasz numer to 22 299 11 11.

Podobne wpisy